9 - مراد از نيّت ، حالتى است الهى كه در هنگام شروع عمل و انجام عمل بر وفق اوامر حضرت حق براى قلب ، حاصل مىشود ؛ قلبى كه به هنگام طاعت داراى انقياد مىشود و روى خود را از دنيا برگردانده ، به سوى آخرت متوجه مىكند و اين حالت انقياد و آخرتى شدن قلب با عبادت جوارح و خوددارى اعضا از گناه شديدتر مىشود ، چون بين جوارح و قلب رابطهء شديدى است ، هريك از ديگرى اثر بر مىدارد ، شما ملاحظه كرده‌ايد ، وقتى آفت و بلايى به اعضا مىرسد ، به قلب سرايت كرده و بر او اثر مىگذارد و هرگاه حالتى مثلًا مانند ترس به قلب عارض شود به اعضا و جوارح اثر كرده و آنان را به لرزه مىآورد ، ولى قلب در وجود چون امير است و اعضا و جوارح چون رعيت و هدف از اعمالى كه بر جوارح قرار داده‌اند ، نتيجه‌اى است كه بايد براى قلب حاصل شود و آن نتيجه همان روح انقياد و تسليم و خشوع و عشق و محبت نسبت به خداست ؛ شما خيال مىكنيد كه پيشانى بر زمين گذاردن ، براى اين است كه پيشانى و زمين به هم برسند ؟ نه بلكه اين عمل اگر با معرفت و بينش انجام بگيرد ، محصولش ايجاد حالت تواضع در قلب است ، اما اگر بىتوجه صورت بگيرد بود و نبود عمل مساوى است ؛ پس نيّت ، روح عمل است و نيز نيّت نتيجه‌بخش به عمل است ، در اين صورت بايد گفت : نيّت از عمل بهتر است . 10 - نيّت مؤمن است كه محرك و باعث بر عمل اوست ؛ پس نيّت ، اصل و علت است و عمل ، فرع آن ؛ عمل حاصل نمىشود مگر به تصور مقصود حقيقى و تصديق به مقصود حقيقى و برانگيختن نفس به سوى آن ، تا جايى كه عزم بر رسيدن به محبوب و به‌دست آوردن مقصود شديد گردد و به خاطر شدت گرفتن عزم ، فعل خير واقع شود و با واقع شدن فعل بر اساس آن نيّت انسان به مقصود برسد ، پس روى اين حساب ، نيّت مؤمن از عملش بهتر و نيّت كافر كه سبب عمل خبيث اوست ، از عمل او بدتر است .